Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy i diagnostyka

Kiedy problemy z pamięcią powinny niepokoić?

Zapominanie nazwisk lub chwilowe trudności ze znalezieniem właściwego słowa zdarzają się również osobom zdrowym. Ważniejsze jest to, czy objawy są nowe, powtarzają się, nasilają lub utrudniają codzienne funkcjonowanie. Warto także zwrócić uwagę na zmiany zauważone przez bliskich.

Do częstych powodów konsultacji neurologicznej należą:

Samo zapominanie nie jest równoznaczne z chorobą Alzheimera. Podobne skargi mogą mieć różne przyczyny i wymagają indywidualnej oceny.

Zaburzenia pamięci – możliwe przyczyny

Problemy z pamięcią i koncentracją mogą wynikać zarówno z chorób neurologicznych, jak i ze schorzeń ogólnoustrojowych, zaburzeń snu lub działania leków. Znaczenie ma także tempo rozwoju objawów.

MCI nie oznacza automatycznie otępienia. U części osób objawy pozostają stabilne, u części mogą się zmniejszyć, a u innych postępują. Dlatego ważne są diagnostyka przyczyny i odpowiednia obserwacja.

Otępienie może być związane m.in. z chorobą Alzheimera, chorobami naczyń mózgowych, otępieniem z ciałami Lewy'ego lub otępieniem czołowo-skroniowym. Niektóre osoby zgłaszają przede wszystkim zaburzenia zachowania, uwagi albo języka, a nie samej pamięci.

Jak rozpoznaje się przyczynę zaburzeń pamięci?

Diagnostyka rozpoczyna się od wywiadu i badania neurologicznego. Lekarz ustala, od kiedy występują trudności, czy narastają, jakie leki są przyjmowane i w jaki sposób objawy wpływają na codzienne życie. Za zgodą pacjenta pomocne są informacje przekazane przez osobę bliską.

Prawidłowy wynik pojedynczego testu przesiewowego nie wyklucza choroby. Wyniki zawsze należy interpretować łącznie z objawami, wywiadem i badaniem klinicznym. Rezonans magnetyczny również nie rozstrzyga samodzielnie o rozpoznaniu choroby Alzheimera.

W wybranych przypadkach, gdy rozpoznanie pozostaje niejasne i wynik zmieni dalsze postępowanie, specjalistyczna diagnostyka może obejmować badania biomarkerów lub inne badania wykonywane w odpowiednich ośrodkach. Nie są one konieczne u każdego pacjenta z zapominaniem.

Na czym polega leczenie i dalsza obserwacja?

Postępowanie zależy od rozpoznania. Jeżeli zaburzenia są związane np. z niedoborem witaminy B12, chorobą tarczycy, depresją lub działaniem leku, podstawą jest leczenie albo usunięcie przyczyny, gdy jest to możliwe.

W przypadku MCI istotne są kontrola chorób współistniejących, aktywność fizyczna, sen, ocena słuchu, leczenie czynników ryzyka naczyniowego oraz okresowe monitorowanie funkcji poznawczych. Przy rozpoznanym otępieniu lekarz ustala dalszy plan opieki; w niektórych jego rodzajach możliwe jest leczenie farmakologiczne i odpowiednio dobrane oddziaływania niefarmakologiczne.

Nie ma jednego preparatu, który poprawia pamięć u wszystkich pacjentów. Suplementy reklamowane jako środki na pamięć nie zastępują diagnostyki ani leczenia.

Jak przygotować się do konsultacji?

Najlepiej przyjść z osobą bliską, która zna przebieg dolegliwości. Warto zabrać:

• dotychczasową dokumentację medyczną i wcześniejsze wyniki badań;
• opisy i obrazy MR/TK mózgu, jeśli były wykonywane (na nośniku lub w plikach);
• listę przyjmowanych leków i suplementów wraz z dawkami;
• krótką notatkę: od kiedy pojawiają się trudności, jakie sytuacje budzą niepokój i czy objawy się nasilają;
• okulary lub aparat słuchowy, jeżeli są używane.

Dla oceny znaczenie mają także informacje o śnie, nastroju, chorobach przewlekłych i samodzielności w codziennym życiu.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

Nagła dezorientacja lub zaburzenia pamięci połączone z zaburzeniami mowy, opadnięciem kącika ust albo osłabieniem kończyny mogą być objawem udaru. Należy natychmiast zadzwonić pod numer 112.

Nowo powstałe splątanie, zaburzenia świadomości lub gwałtowne pogorszenie funkcji poznawczych również wymagają pilnej oceny lekarskiej. Nie należy oczekiwać na planową wizytę. Zaburzenia postępujące szybko w ciągu dni lub tygodni wymagają pilnej diagnostyki specjalistycznej.

Najczęstsze pytania pacjentów

Czy każde zapominanie oznacza chorobę Alzheimera?

Nie. Pogorszenie pamięci ma wiele możliwych przyczyn, w tym zaburzenia snu, depresję, działanie leków i choroby ogólnoustrojowe.

Czy zaburzenia pamięci zdarzają się przed 60. rokiem życia?

Tak. Mogą występować również u młodszych osób. Przyczynę ustala się na podstawie objawów, wywiadu i odpowiednich badań.

Czy przed wizytą trzeba wykonać rezonans głowy?

Nie ma takiej potrzeby u każdego pacjenta. Jeśli badanie zostało już wykonane, warto przynieść opis i obrazy. O potrzebie nowego badania decyduje lekarz.

Czy dobry wynik MoCA lub MMSE wyklucza otępienie?

Nie. Testy przesiewowe mają ograniczenia. Jeśli zgłaszane trudności nadal budzą podejrzenie choroby, może być potrzebna bardziej szczegółowa ocena.

Zaburzenia pamięci – konsultacje w DOLORMED w Lesznie

W Centrum Medycznym DOLORMED pacjenci z problemami z pamięcią i koncentracją mogą skorzystać z konsultacji neurologicznej. W razie wskazań ocenę uzupełnia badanie neuropsychologiczne prowadzone przez współpracującą z centrum specjalistkę psychologii klinicznej i neuropsychologii. Zakres dalszych badań i obserwacji ustala się indywidualnie.

Powiązane konsultacje i informacje

Rejestracja i kontakt

Umów się na wizytę