Blokada nerwów trzewnych

Kiedy można rozważyć blokadę nerwów trzewnych?

Przewlekły ból pochodzący z narządów jamy brzusznej może utrudniać sen, jedzenie i codzienne funkcjonowanie. Gdy leczenie choroby podstawowej i leki przeciwbólowe nie zapewniają wystarczającej ulgi, u wybranych pacjentów można rozważyć blokadę nerwów trzewnych. Zabieg ma znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne, ale nie jest metodą leczenia każdego bólu brzucha.

Rozważamy go w wybranych bólach nowotworowych górnej części jamy brzusznej, zwłaszcza związanych z chorobą trzustki, w niektórych przypadkach bólu w przewlekłym zapaleniu trzustki – po ocenie gastroenterologicznej i możliwości leczenia przyczynowego – oraz w innych starannie wybranych bólach trzewnych nadbrzusza o ustalonej przyczynie. Blokada służy też jako test przed rozważaną neurolizą nerwów trzewnych.

Ograniczenia w bólu nienowotworowym

Badania nad tą blokadą w przewlekłym bólu nienowotworowym są nieliczne i obejmują małe grupy pacjentów, dlatego nie traktujemy jej jako rutynowego rozwiązania. Nowy lub gwałtownie nasilony ból brzucha, zwłaszcza z gorączką, wymiotami, krwawieniem lub żółtaczką, wymaga pilnej diagnostyki – nie należy czekać na planowy zabieg przeciwbólowy.

Na czym polega blokada?

Nerwy trzewne przekazują sygnały bólowe z narządów górnej części jamy brzusznej, m.in. z trzustki. Podczas zabiegu podajemy lek znieczulający miejscowo w okolicę ich odcinków przebiegających przy piersiowym odcinku kręgosłupa, aby czasowo ograniczyć przewodzenie bólu. Zabieg nie usuwa przyczyny bólu – uzupełnia leczenie choroby podstawowej.

Blokada różni się od neurolizy chemicznej, w której podaje się środek celowo uszkadzający włókna nerwowe. Poprawa po blokadzie pomaga w decyzji o neurolizie, ale nie gwarantuje jej efektu.

Jak wygląda kwalifikacja?

Zabieg zawsze poprzedza konsultacja kwalifikacyjna. Lekarz analizuje lokalizację i charakter bólu, jego związek z posiłkami, dotychczasowe leczenie i choroby współistniejące oraz ocenia, czy ból pochodzi z narządów, czy także z powłok brzucha lub kręgosłupa. Sam wynik TK albo MR nie wystarcza do kwalifikacji.

Na konsultację zabierz dokumentację gastroenterologiczną lub onkologiczną, wypisy, opisy operacji, wyniki badań laboratoryjnych oraz opisy i obrazy TK lub MR jamy brzusznej, najlepiej na płycie. Przygotuj pełną listę leków z dawkami i porą przyjmowania, informację o leczeniu, które nie pomogło albo powodowało działania niepożądane, oraz o alergiach i reakcjach na kontrast. Jeśli używasz aparatu słuchowego, weź go ze sobą, a gdy trudno Ci zapamiętać zalecenia, przyjdź z bliską osobą.

Jak przygotować się do blokady?

Na zabieg przyjdź z osobą towarzyszącą – w DOLORMED jest to wymagane także bez sedacji. Leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych nie odstawiaj samodzielnie – zasady ustala lekarz. Zgłoś infekcję, gorączkę, ciążę lub jej możliwość, alergie, reakcje na kontrast, choroby nerek i płuc, przebytą odmę opłucnową oraz skłonność do niskiego ciśnienia i omdleń. Przy cukrzycy uzgodnij przyjmowanie leków i posiłków.

Jak przebiega zabieg?

Zabieg wykonujemy w wyznaczony dzień zabiegowy. Po ułożeniu pacjenta na brzuchu, przygotowaniu jałowego pola i znieczuleniu skóry lekarz wprowadza igłę lub igły pod kontrolą fluoroskopii (RTG). Nerwy trzewne leżą głęboko, w pobliżu kręgosłupa i opłucnej – kontrast pokazuje rozchodzenie się płynu, a dopiero po potwierdzeniu właściwego położenia podajemy lek.

Zabieg trwa zwykle około 30 minut, a po nim oceniamy ból, ciśnienie, oddychanie i możliwość bezpiecznego wstawania. Zabiegi wykonuje osobiście lekarz z ponad 20-letnim doświadczeniem w technikach inwazyjnych.

Czy zabieg boli? Czy można skorzystać z sedacji?

Mimo znieczulenia skóry możesz odczuwać ucisk, rozpieranie lub krótkie pieczenie – informuj o nich lekarza na bieżąco. Lekka sedacja jest możliwa na życzenie – opcjonalna i dodatkowo płatna; przy blokadzie diagnostycznej uwzględniamy jej wpływ na ocenę wyniku.

Zalecenia po zabiegu

Do domu wróć z osobą towarzyszącą i w dniu zabiegu nie prowadź pojazdów. Wstawaj powoli – zawroty głowy mogą wynikać ze spadku ciśnienia. W dniu zabiegu ogranicz wysiłek, a posiłki i leki dostosuj do zaleceń. Nie zmniejszaj samodzielnie dawek leków przeciwbólowych; zgłoś utrzymującą się biegunkę lub omdlenia.

Jakiego efektu można oczekiwać?

Ulga może ograniczyć się do czasu działania leku, utrzymywać się dłużej albo nie wystąpić. Jeśli blokada pomoże, łatwiejsze mogą być sen, poruszanie się i codzienne czynności, a u części pacjentów możliwa jest późniejsza korekta dawek leków przeciwbólowych pod kontrolą lekarza. Zapisuj nasilenie bólu, czas ulgi i dawki leków. Kolejną blokadę lub neurolizę rozważamy na podstawie wyniku, a przy niewystarczającej poprawie ponownie oceniamy przyczynę bólu.

Czy blokada jest bezpieczna?

Częstsze, zwykle przemijające dolegliwości to tkliwość lub siniak, przejściowe nasilenie bólu pleców, spadek ciśnienia, zawroty głowy i biegunka. Rzadziej może dojść do zakażenia, krwiaka, reakcji na lek lub kontrast, a ze względu na bliskość opłucnej – do odmy opłucnowej, która może wymagać leczenia w szpitalu. Bardzo rzadko występują poważne powikłania, np. uszkodzenie naczyń lub narządów, istotne krwawienie czy toksyczne działanie znieczulenia.

Nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu, utrata przytomności, drgawki lub nowe osłabienie kończyn wymagają natychmiastowej pomocy – zadzwoń pod numer 112, także jeśli objawy pojawią się po powrocie do domu. Gorączka, narastający ból brzucha lub pleców i nasilona biegunka z osłabieniem wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Powiązane strony

Najczęstsze pytania

Czy to blokada splotu trzewnego?

Nie. Obie procedury dotyczą dróg przewodzenia bólu z narządów brzucha, ale oddziałują na inne struktury i mają inne miejsca podania.

Czy blokada leczy nowotwór lub zapalenie trzustki?

Nie. Służy leczeniu bólu i ocenie jego mechanizmu, uzupełniając leczenie onkologiczne lub gastroenterologiczne.

Czy trzeba najpierw odstawić opioidy?

Nie odstawiaj ich samodzielnie. Przyjmowanie leków przed zabiegiem i ewentualną zmianę dawek po poprawie ustalamy indywidualnie.

Ile kosztuje blokada nerwów trzewnych?

Aktualną cenę znajdziesz w cenniku zabiegów leczenia bólu. Ostateczny koszt lekarz przedstawia podczas kwalifikacji.

Czy potrzebne jest skierowanie?

Nie. Przyjmujemy osoby dorosłe prywatnie i bez skierowania – w Lesznie, przy ul. Działyńskich 15, wejście B. Korzystają z tego także pacjenci z okolicznych miejscowości.

Opracowanie medyczne: lek. Krzysztof Szulc, specjalista neurolog, lekarz medycyny bólu. Aktualizacja: 04.11.2026.

Źródła:

1. Aman M.M. i wsp. ASPN Best Practices and Guidelines for the Interventional Management of Cancer-Associated Pain. Journal of Pain Research. 2021.
2. van Zeggeren L. i wsp. Pain in chronic pancreatitis. Pain Practice. 2025.
3. Splanchnic block at T11 provides a longer relief than celiac plexus block from nonmalignant, chronic abdominal pain. Pain Management. 2019.
4. Paul A., Borkar A. Fluoroscopy-Guided Splanchnic Nerve Block for Cancer-Associated Pain. Cureus. 2022.

Rejestracja i cennik

Jeżeli przewlekły ból górnej części brzucha utrzymuje się mimo leczenia choroby podstawowej i leków, umów konsultację kwalifikacyjną w Centrum Medycznym DOLORMED w Lesznie.